KURUM KÜLTÜRÜNÜ ETKİLEYEN BAŞLICA FAKTÖRLER

Vizyon: Ortak hedef ve inançları ifade eden vizyon, bir kurumun yönünü belirlemede hayati öneme sahiptir ve bu anlamda kurumun akıllardaki imajı olarak da düşünülebilir.

Vizyon, çalışanları ortak noktada birleştirmede çok etkilidir ve belirli vizyonu olan organizasyonlar diğerlerine göre daha başarı olurlar. Vizyonun özellikleri şu şekilde sıralanabilir:
• Gelecekle ilgilidir.

• Misyon değildir.

• Doğru ya da yanlış olamaz.

• Kendisi ile uyuşmayan faaliyetler dışındakileri hiçbir zaman sınırlamaz.

Vizyonun özünde her zaman mükemmeli aramak vardır ve güvensizlik kavramını ortadan kaldırarak ortak bir ruh ve kimlik yaratır. Özetle, kurumda paylaşılan bir vizyon insanların kurumla ilişkisini değiştirir. Çalışanların kafasında resim ve imgelerden oluşan kişisel vizyonlara ortaklık duygusu kazandırılarak kurumu, ‘bizim şirketimiz’ haline dönüştürülebilir.

Misyon: Misyon, her kuruluşun belirleyip geliştirmesi gereken bir kavramdır. Bir kurum için şu noktalarda rol oynamalıdır:

• Amaç ve yön duygusunu sağlamalıdır.

• Kurum kültürüne katkıda bulunmalıdır.

• Rekabet ve motivasyon için hizmet etmelidir.

Misyon işe anlam kazandırıp rekabet ortamı yaratır. Mutlaka iyi planlanıp yazılması ve sürekli olarak gözden geçirilip incelenmesi gerekir. Misyon hazırlanırken; kurumdaki bütün çalışanlar tarafından paylaşılmasına, kurum çalışanlarının misyonun yapısını bilmesine, kurumsal anlamda misyon konusunda uzlaşmaya varılmasına ve misyonun çalışanları etkilemesine önem verilmelidir.

Kurum Kültürünü Oluşturma Yöntemleri

Kurum kültürü, kurumun kişiliğidir. Her kurumun kültürü, diğer kurumların kültürlerinden farklı özelliklere sahiptir. Kurum kültürü denildiğinde ilk akla gelen kurumun misyonu, vizyonu ve değerleri olabilir. Fakat bunlar aynı sektördeki kurumlarda genellikle birbirine çok benzerdir. Eğitim kurumlarında bu benzerlik birbirinin kopyası ifadelerden oluşabilmektedir.

Bir kurumun kültürünü tanımlamak istediğimizde belirleyici faktörler, o kurumda çalışanlar tarafından da hemen ifade edilemeyebilir. Çünkü kurum kültürü, kurumun bilinçaltında olan esas ve usuller olarak var olan, yaşanan faktörlerdir. O halde kurum kültürünü tanımlayan ve belirleyen faktörler nelerdir?

Bir kurumun iş ve işlemlerinin yerine getirilmesinde birçok davranış şekillerini, kuralları ve farklı uygulamaları görmek mümkündür. Kurumdaki mesai anlayışı, çalışma sistemi, iş görme hızı, çalışma ortamı, işe başlarken sergilenenler, özel eşyalar, çalışanların kıyafetleri, iletişim, değişik pozisyondakilerin kurumdaki statüleri, bilgi akışı ve paylaşım şekli, toplantıların yapılış biçimi, sorunlara yaklaşımda izlenen yol… gibi listeleyebileceğimiz unsurlar irdelendiğinde kurum kültürü hakkında bir fikir sahibi olmak mümkündür. Mesela, mesai bitimi hemen kurumdan çıkan çalışan ile mesai tanımayan bir çalışanın davranışları farklıdır.
Bir kurumda gözlemlenebilir davranış farklılıkları, aşağıdaki gibi sıralanabilir:

• Çalışmaların ayrı ayrı odalarda veya açık bir çalışma alanında, bölmeler içinde yapılması,

• Oda kapılarının açık veya kapalı tutulması,

• İşlerin hızlı veya yavaş görülmesi,

• Çalışma ortamının sessiz veya gürültülü olması,

• Sabah, çalışanların hemen ya da kahvaltı, kahve, çay sohbetlerinden sonra işe başlaması,

• Kurumu ifade eden bir takı, rozet veya bir eşyanın çalışanlar tarafından kullanılıp kullanılmaması,

• Kıyafetlerin resmi veya serbest olması,

• Yöneticilerle çalışanlar arasındaki iletişimin, mesafeli ya da rahat ve samimi olması,

• Farklı pozisyondaki kurum personelinin aynı katta veya farklı katlarda çalışması,

• Bilgi akışı ve paylaşımının kurum içi yazışma, toplantı, haber panoları veya söz zinciri gibi yollarla yapılması,

• Toplantıların sık veya seyrek aralıklarla yapılması,

• Toplantılara katılımcı sayısının sınırlı olması veya tüm çalışanları kapsaması,

• Toplantı gündeminin önceden belirlenip katılımcılara duyurulması veya toplantının bir çağrı üzerine ani olarak yapılması,

• Toplantıların zamanında başlayıp bitirilmesi veya uzaması,

• Sorun analizleri yapılırken suçlayıcı bir üslûp kullanılması veya çözümlerin tartışılması.

Yukarıda sıralanan maddelere vereceğimiz cevaplar kurumların kültürleri arasındaki farklılıkları belirlemeye ve somutlaştırmaya katkı sağlayacaktır. Ancak yine de bunlar kurum kültürünü tanımlamak için yeterli değildir.

Kurumların vizyonlarında; kalite, ekip bilinci, emsalleri arasında en iyi olma gibi ifadeler yer almaktadır. Kurumdaki değerler ortaya konulurken; kararların alınış biçimi, çalışanlar arasından en iyi performans gösterenin seçilmesi ve ödüllendirilmesi, çalışanların kendi alanındaki işlerini yaparken inisiyatif kullanması veya kurum içi bürokrasiye bağlı kalması, çalışma odalarının herkesin kullanımına açık olması veya olmaması, kurumsal bilgilere ulaşma kolaylığı veya zorluğu gibi göstergelere bakmak kurum kültürü ile ilgili daha net bir görüşün oluşmasına katkı sağlar.

Şirket değerlerini belirlemek, bunlara bağlı olarak vizyon ve misyon oluşturmak, bunları tüm çalışanların sahiplenmesini sağlamak iş hedeflerini anlamlı kılar, çalışan motivasyonunu artırır ve kurumun performansını yükseltir.

Vizyon ve misyon oluşturma sürecinin çalışanlara neler kazandırması beklenir?

Kurumun değerlerini somutlaştırma

Bu sürece katılarak kurumla özdeşleşme

Kurumsal farkındalık ve aidiyet duygusunda artma

Yaptığı işin anlamını kavrama ve bütünle ilişkisini görme

Kurum hedefleri doğrultusunda etkin çalışma
 

Vizyon ve misyon oluşturma sürecinin kuruma neler kazandırması beklenir?

Farklı bölümlerde farklı alanlarda çalışan herkesi ortak bir hedefe doğru yöneltme

Çalışanların, ekiplerin ve kurumun performansı üzerinde fark yaratma

Paydaşların tereddütlerini giderme ve kurum itibarını güçlendirme

Kurumun bütününe özgü etik sistemin gelişmesine olanak sağlama

Çalışanlar tarafından paylaşılan bir anlayış ve inanç oluşturma

Şirketle ilgili sahiplenme duygusunun artmasını sağlama
 

En başarılı kurumlar, kuruma özgü değerlerin ön planda tutulduğu kurumlardır. Çünkü;        
değerler kültürü şekillendirir, kültür, çalışanın iş tatminini etkiler, çalışanın iş tatmini, müşteri memnuniyetini belirler ve müşteri memnuniyeti de kurumun piyasa değerini belirler.

Nasıl ki insanların sahip oldukları ve karar alırken pusula işlevi gören köklü ilkeler olan değerleri o insanların davranışlarıyla dünyaya yansıyorsa, kurumların değerleri de, kurum kültürlerinde ortaya çıkar. Araştırmalar, kurumların değerleri ile çalışan değerlerinin uyum göstermesinin, yüksek finansal performans sağladığını göstermektedir. Günümüzde “kim olduğunuz” ve “hangi değerlere sahip olduğunuz”, ürünlerinizin ve hizmetlerinizin kalitesi kadar önem kazanmaktadır. Kişi, kendi kişisel değerlerinin uymadığı bir kurumda çalışıyorsa, ruhunu ve yüreğini dışarıda bırakarak işe başlayacaktır.

www.serkanozkan.com.tr   www.okunlp.com

0532 492 26 20